Absolutorium – procedura prawa czy sprawa obywatelska?

Redaktor Naczelny Michałowo Info – Zdzisław Bartłomiej Worona

Spokój, prawo i fakty – nie emocje.

29 maja 2025 r. Rada Miejska w Michałowie udzieliła burmistrzowi Markowi Nazarko absolutorium za wykonanie budżetu za 2024 rok. Głosowanie zakończyło się wynikiem: 10 głosów za, 2 przeciw, 1 osoba wstrzymała się od głosu. Jednocześnie tego samego dnia Regionalna Izba Obrachunkowa w Białymstoku wydała negatywną opinię na temat tego samego wykonania budżetu. Mamy więc do czynienia z klasycznym konfliktem oceny: formalnie rada mówi „tak”, ale instytucja kontrolna widzi poważne uchybienia. Gdzie zatem leży prawda?

RIO o finansach gminy Michałowo za 2024 rok: zastrzeżenia i poważne błędy

W swojej opinii RIO wskazuje, że:

budżet zamknął się deficytem większym niż zakładano – o 431 tys. zł,

gmina sfinansowała część wydatków z pieniędzy z 2025 roku, co jest sprzeczne z ustawą o finansach publicznych,

środki z dotacji unijnych oraz wpływy z opłat alkoholowych nie zostały wydane zgodnie z ich ustawowym przeznaczeniem,

projekt „Cyberbezpieczny Samorząd” otrzymał 127 tys. zł dotacji, ale żadne wydatki na ten cel w 2024 roku nie zostały ujęte.

W opinii RIO taka praktyka, szczególnie powtarzana, stanowi naruszenie zasady jednoroczności budżetu i może prowadzić do zaburzenia płynności finansowej gminy w kolejnych latach.

Komisja Rewizyjna i Rada Miejska: pozytywna opinia mimo wszystko

Komisja Rewizyjna Rady Miejskiej złożyła wniosek o udzielenie absolutorium, a RIO ten wniosek formalnie zaakceptowała pod kątem zgodności z procedurą. Jednak to nie oznacza, że merytorycznie zatwierdza wykonanie budżetu. Jest to często mylnie interpretowane – RIO opiniuje pozytywnie formalność wniosku, ale treść sprawozdania ocenia negatywnie.

W efekcie Rada Miejska udzieliła absolutorium, nie uwzględniając ostrzeżeń RIO. Dla wielu mieszkańców jest to decyzja polityczna, a nie merytoryczna.

Komentarz redakcyjny: Czy absolutorium to tylko formalność?

Z prawnego punktu widzenia – absolutorium jest decyzją rady i nie musi być zgodna z opinią RIO. Ale warto zadać pytanie – czy rada powinna ignorować aż tak szczegółowo udokumentowane zastrzeżenia? Czy mieszkańcy mogą czuć się spokojni o gospodarowanie środkami publicznymi?

Warto dodać, że nie jest to pierwsza taka sytuacja – w poprzednich latach również pojawiały się zastrzeżenia, a schemat działania wygląda podobnie: braki, przesunięcia, wykorzystanie niezgodne z przeznaczeniem, a na końcu polityczna zgoda.

W świetle przepisów wszystko odbyło się legalnie – samorządy mają taką możliwość, nawet jeśli RIO zgłasza istotne zastrzeżenia. Ale czy wszystko odbyło się również zgodnie z oczekiwaniami mieszkańców?

Zabrakło szerszej dyskusji. Nikt nie odniósł się publicznie do treści opinii RIO. Nikt nie zapytał, jak to możliwe, że po raz kolejny dochodzi do zaangażowania środków z roku następnego na pokrycie deficytu budżetowego. Nikt nie zapytał, dlaczego wydatki z tytułu walki z alkoholizmem wydano niezgodnie z celem ustawowym, a środki z funduszy unijnych nie zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem.

Mieszkańcy Michałowa zasługują na pełną przejrzystość i rzetelność w zarządzaniu finansami publicznymi. Absolutorium to nie tylko techniczna uchwała. To ocena gospodarza gminy, dokonywana w imieniu wspólnoty lokalnej.

Redakcja Michałowo Info nie staje po żadnej ze stron – nie oceniamy burmistrza, nie potępiamy rady. Zadajemy pytania, które powinniśmy zadawać wszyscy: Czy wszystko zostało wyjaśnione? Czy mamy pełny obraz sytuacji finansowej gminy? Czy nie przegapiliśmy czegoś ważnego tylko dlatego, że „tak było zawsze”?

Na koniec – po stronie prawa i przejrzystości

Niniejszy tekst nie ma na celu formułowania oskarżeń ani wpisywania się w lokalne podziały. Obowiązkiem niezależnych mediów jest informowanie obywateli o faktach – a te, w świetle dokumentów RIO, nie pozostawiają wątpliwości, że sytuacja finansowa gminy Michałowo wymaga większej transparentności, kontroli i odpowiedzialności.Władza lokalna ma obowiązek działać jawnie i z rozwagą. Obywatele mają obowiązek patrzeć jej na ręce.

Dokumenty, na których oparto powyższy materiał: